Je kent het waarschijnlijk wel. Je laptop meldt dat er een update klaarstaat. Je telefoon vraagt of je de nieuwste versie wilt installeren. Een app heeft een update beschikbaar. En wat doe je? Doe ik later wel even.
Want je bent net lekker bezig. Je wilt eerst even die ene mail afmaken. Je hebt geen zin om je computer weer opnieuw op te starten. Of misschien denk je simpelweg: het werkt toch gewoon? Waarom moet ik nu een update installeren?
Dat laatste is precies waar het mis kan gaan.
Een software-update gaat namelijk lang niet altijd over nieuwe functies of een mooier uiterlijk. Een belangrijk onderdeel van veel updates is het repareren van beveiligingslekken.
En juist die worden interessant voor cybercriminelen.
Dit is geen theoretisch probleem
Beveiligingslekken worden voortdurend gevonden in software die we dagelijks gebruiken. In besturingssystemen, browsers, smartphones, routers, servers en allerlei andere apparaten, en tegenwoordig zelfs in moderne auto's.
Sommige kwetsbaarheden zijn zo ernstig dat ze actief door aanvallers worden misbruikt.
aldus Google Threat Intelligence
Google Threat Intelligence: 2025 Zero-Days in Review
Een zero-day is een kwetsbaarheid waarvoor aanvallers al een werkende aanval hebben voordat er een beveiligingsupdate beschikbaar is. Dat zijn dus geen theoretische problemen meer. Het gaat om kwetsbaarheden waar daadwerkelijk gebruik van wordt gemaakt.
Ook de Amerikaanse Cybersecurity and Infrastructure Security Agency (CISA) houdt hiervoor een speciale lijst bij: de Known Exploited Vulnerabilities Catalog. Daarin staan kwetsbaarheden waarvan bekend is dat ze daadwerkelijk in aanvallen zijn gebruikt.
Een kwetsbaarheid kan vandaag nog onbekend zijn en morgen ineens onderdeel zijn van een echte aanval.
Ook in Europa
Het probleem beperkt zich uiteraard nooit tot één land of één type organisatie.
In het ENISA Threat Landscape 2025 analyseerde het Europese agentschap voor cybersecurity 4.875 incidenten over de periode van 1 juli 2024 tot en met 30 juni 2025.
Phishing was met ongeveer 60 procent de meest voorkomende initiële aanvalsmethode. Maar ook het misbruiken van kwetsbaarheden speelde een belangrijke rol. In 21 procent van de geanalyseerde gevallen werd daadwerkelijk gebruik gemaakt van beveiligingslekken in software.
En als er voor zo'n kwetsbaarheid een beveiligingsupdate beschikbaar is, ontstaat er een interessante situatie.
Een kwetsbaarheid wordt interessanter zodra er een oplossing is
Dat klinkt misschien vreemd. Als een fabrikant een beveiligingsupdate uitbrengt, zou het probleem toch juist opgelost moeten zijn?
Voor de gebruiker wel. Maar voor aanvallers kan een beveiligingsupdate juist extra informatie opleveren.
Wanneer een fabrikant bekendmaakt dat een bepaald beveiligingslek is opgelost, wordt daarmee vaak ook duidelijk wáár het probleem zat. Onderzoekers en beveiligingsbedrijven kunnen vervolgens analyseren wat er precies is aangepast. Een aanvaller kan dezelfde informatie gebruiken om te onderzoeken hoe de oude, kwetsbare versie misbruikt kon worden.
Daarom ontstaat er na het verschijnen van een beveiligingsupdate een race tegen de klok.
De fabrikant heeft het lek gerepareerd. De gebruiker moet de reparatie nog wel zo spoedig mogelijk installeren. De aanvaller probeert ondertussen te achterhalen hoe het lek werkte en daar misbruik van te maken.
Hoe langer een apparaat of softwareproduct achterloopt, hoe langer het kwetsbaar kan blijven.
Microsoft ziet hetzelfde patroon
In het Microsoft Digital Defense Report 2025 rapporteerde Microsoft Incident Response dat 18 procent van de onderzochte inbraken begon via niet-gepatchte software. Phishing en social engineering waren verantwoordelijk voor een groter aandeel, namelijk 28 procent.
Dat laat meteen iets belangrijks zien: er bestaat niet één oorzaak van cyberaanvallen. Een organisatie of consument kan te maken krijgen met phishing, gestolen wachtwoorden, kwetsbare software, verkeerd geconfigureerde systemen of andere aanvalstechnieken.
Updates lossen dus niet alles op. Maar ze nemen wel een categorie risico weg die je als gebruiker relatief eenvoudig kunt oplossen.
Microsoft Digital Defense Report 2025
Je smartphone is allang geen gewone telefoon meer
Je smartphone is tegenwoordig een van de belangrijkste computers die je bezit. Je gebruikt hem voor internetbankieren, e-mail, foto's, sociale media, wachtwoorden, tweefactorauthenticatie, navigatie en steeds meer andere zaken.
Daarom zijn beveiligingsupdates voor smartphones minstens zo belangrijk als updates voor je computer.
Apple en Google brengen regelmatig beveiligingsupdates uit voor respectievelijk iPhone en iPad en voor Android-apparaten. Daarbij worden kwetsbaarheden opgelost die onder andere toegang tot gegevens, verhoogde rechten of uitvoering van kwaadaardige code mogelijk kunnen maken.
Sommige kwetsbaarheden zijn bovendien al actief misbruikt nog voordat de update verschijnt.
De apparaten waar je niet dagelijks aan denkt
Als we het over updates hebben, denken de meeste mensen aan hun computer en smartphone. Maar je digitale omgeving bestaat uit veel meer apparaten:
- je router of modem
- Wi-Fi- en mesh-systemen
- een NAS
- beveiligingscamera's
- videodeurbellen
- slimme lampen
- thermostaten
- slimme televisies
- printers
- robotstofzuigers
- alarmsystemen
- andere smart-homeapparaten
Ook deze apparaten draaien op software. En ook die software kan kwetsbaarheden bevatten. Een apparaat kan jarenlang probleemloos blijven werken terwijl de fabrikant ondertussen geen beveiligingsupdates meer uitbrengt.
Daarom is niet alleen de vraag "werkt het apparaat nog?" belangrijk. De veel belangrijkere vraag is:
Wordt het apparaat nog ondersteund?
Ondersteund is belangrijker dan nieuw
Een apparaat hoeft niet de nieuwste versie te hebben om veilig gebruikt te kunnen worden. Een iets oudere laptop die nog regelmatig beveiligingsupdates ontvangt, kan vanuit beveiligingsperspectief een betere situatie zijn dan een nieuwer apparaat waarvoor de fabrikant geen updates meer levert.
Daarom moet je eigenlijk twee dingen van elkaar onderscheiden:
Bijgewerkt
Je apparaat ontvangt nog beveiligingsupdates, maar je loopt mogelijk achter met installeren.
Ondersteund
De fabrikant brengt nog beveiligingsupdates uit voor jouw apparaat of softwareversie.
Het ideale scenario is natuurlijk allebei: je apparaat wordt nog ondersteund én je installeert de beschikbare updates.
Wanneer de ondersteuning stopt, verandert de situatie. Dan kun je nog steeds prima internetten, foto's bekijken of een document maken. Maar nieuwe beveiligingslekken die daarna worden ontdekt, worden mogelijk niet meer gerepareerd.
Je oude Windows 10 laptop hoeft niet automatisch naar de milieustraat
Het einde van ondersteuning betekent bovendien niet altijd dat je apparaat direct vervangen moet worden.
Neem een oudere laptop waarop een besturingssysteem draait dat niet meer wordt ondersteund. De hardware kan nog prima functioneren. In zo'n situatie kun je kijken naar alternatieve besturingssystemen. Een computer die niet meer geschikt is voor een ondersteunde versie van Windows, kan bijvoorbeeld mogelijk nog prima functioneren met een moderne Linux-distributie zoals Ubuntu of Debian.
Daarmee kan een apparaat dat anders misschien wordt afgeschreven nog jaren bruikbaar zijn. Natuurlijk moet je vooraf controleren of de hardware geschikt is en of de benodigde programma's beschikbaar zijn.
Niet ondersteund betekent niet automatisch onbruikbaar. Het betekent dat je opnieuw moet kijken naar de manier waarop je het apparaat veilig kunt blijven gebruiken.
Je digitale veiligheid is zo sterk als je zwakste schakel
Je kunt een uitstekend wachtwoord gebruiken. Tweefactorauthenticatie inschakelen. Een goede virusscanner gebruiken. Een veilige browser gebruiken.
Maar als er ondertussen ergens in huis een apparaat staat dat jarenlang geen beveiligingsupdate meer heeft gehad, kan dat alsnog een risico vormen.
Dat betekent niet dat ieder oud apparaat automatisch gehackt wordt. Wel betekent het dat je bewust moet weten welke apparaten je gebruikt, welke software daarop staat en of deze nog wordt ondersteund.
Je digitale veiligheid bestaat namelijk uit meer dan alleen je laptop. Het is het geheel van al je apparaten, software, accounts en je netwerk.
Wat kun je zelf doen?
Je hoeft geen cybersecurityspecialist te zijn om hier iets aan te doen. Met een paar eenvoudige gewoontes kom je al een heel eind.
- Installeer beveiligingsupdates. Krijg je een melding dat er een beveiligingsupdate klaarstaat? Installeer hem dan. Zeker wanneer het om een beveiligingsupdate gaat, is uitstellen meestal niet nodig.
- Laat automatische updates aanstaan. Waar mogelijk kun je automatische updates inschakelen. Daarmee voorkom je dat je maandenlang vergeet een update te installeren.
- Controleer of je apparaten nog worden ondersteund. Zoek bij oudere apparaten op tot wanneer de fabrikant beveiligingsupdates levert. Dit is vooral belangrijk voor smartphones, routers, NAS-systemen en smart-homeapparaten.
- Kijk ook naar je router. Je router is een van de belangrijkste apparaten in huis. Hij vormt de verbinding tussen je thuisnetwerk en het internet. Controleer regelmatig of er firmware-updates beschikbaar zijn. In Nederland worden de routers veelal door de internetproviders (Ziggo, KPN etc.) verstrekt en ook up-to-date gehouden.
- Vergeet je smart-homeapparaten niet. Een slimme deurbel, camera of thermostaat is uiteindelijk ook gewoon een computer met software. Controleer ook deze apparaten op updates.
- Vervang niet automatisch het hele apparaat. Is je hardware nog goed, maar wordt je huidige software niet meer ondersteund? Kijk dan eerst of er een ondersteund alternatief beschikbaar is. Soms is een andere softwareversie voldoende. In andere gevallen kan een alternatief besturingssysteem het apparaat nog jarenlang bruikbaar maken.
Waarom bestaat Updatebeschikbaar.nl?
Dat is precies de reden waarom Updatebeschikbaar.nl bestaat.
Niet om je bang te maken voor cybercriminelen. Niet om te zeggen dat je ieder jaar de nieuwste telefoon of laptop moet kopen. Maar om het makkelijker te maken om antwoord te krijgen op een paar eenvoudige vragen:
Is mijn apparaat nog veilig? Wordt het nog ondersteund? Is er een beveiligingsupdate beschikbaar? En wat moet ik doen als mijn apparaat niet meer wordt ondersteund?
Want "er staat een update klaar" is eigenlijk maar de helft van het verhaal. De andere helft is: kan mijn apparaat überhaupt nog updates krijgen?
Dat verschil wordt steeds belangrijker.
AI verandert ook de snelheid van cyberaanvallen
Er is nog een ontwikkeling die het belang van snel bijwerken groter maakt: kunstmatige intelligentie.
AI wordt niet alleen gebruikt om teksten te schrijven, afbeeldingen te maken of software te programmeren. Ook in de wereld van cybersecurity wordt AI steeds belangrijker.
Beveiligingsonderzoekers gebruiken AI om grote hoeveelheden code te analyseren, kwetsbaarheden op te sporen en beveiligingsproblemen sneller te onderzoeken. Maar dezelfde technologie kan ook door aanvallers worden gebruikt. AI kan helpen bij het verzamelen van informatie, het zoeken naar kwetsbaarheden en het ontwikkelen van manieren om die kwetsbaarheden uit te buiten.
Google Threat Intelligence waarschuwt dat moderne AI-modellen steeds beter in staat zijn om kwetsbaarheden in software te ontdekken en kunnen helpen bij het ontwikkelen van werkende exploits. Daarmee kan de tijd die een aanvaller nodig heeft om van een kwetsbaarheid naar een daadwerkelijke aanval te komen steeds kleiner worden.
Google: AI Vulnerability Exploitation & Initial Access
Dat verandert ook de manier waarop we naar updates moeten kijken. Vroeger kon er soms nog een behoorlijke periode zitten tussen het openbaar worden van een kwetsbaarheid en het moment waarop criminelen deze actief misbruikten. Die periode kan steeds korter worden.
Dat betekent niet dat iedere kwetsbaarheid binnen een paar uur wordt misbruikt. Maar het betekent wel dat wachten met het installeren van een beveiligingsupdate steeds minder verstandig wordt.
Misschien wel belangrijker dan ooit
De snelheid waarmee zowel software als AI zich ontwikkelen, zorgt voor een voortdurende wedloop tussen verdedigers en aanvallers. Leveranciers zoeken kwetsbaarheden en brengen beveiligingsupdates uit. Beveiligingsonderzoekers proberen problemen zo snel mogelijk te ontdekken en op te lossen. Aanvallers zoeken ondertussen naar dezelfde kwetsbaarheden om er misbruik van te maken.
AI versnelt beide kanten.
Een update die vandaag beschikbaar is, dicht een gat dat morgen misschien al actief wordt aangevallen.
Update vandaag
Je hoeft niet alles van cybersecurity te weten. Je hoeft alleen te weten welke apparaten je hebt, of ze nog worden ondersteund en of ze bijgewerkt zijn.
Je digitale veiligheid is zo sterk als je zwakste schakel.
Kijk daarom vandaag nog even naar je laptop, smartphone, router en andere slimme apparaten.
Updatebeschikbaar.nl helpt je op weg.